Zingeving & religie: op zoek naar houvast
Dit dossier gaat over zingeving en religie bij jongeren vandaag. Leerlingen onderzoeken hoe ze betekenis geven aan hun leven, welke waarden en overtuigingen ze meedragen, en waar ze houvast vinden wanneer het moeilijk gaat. Daarbij kijken ze zowel naar klassieke aspecten zoals religie, traditie en opvoeding als naar hedendaagse invloeden zoals sociale media, influencers en online levensadvies
Cijfers (JOP, 2018-2023) tonen dat jongeren hun geloof vaak op een persoonlijkere manier beleven, meer ruimte laten voor twijfel en religieuze regels minder strikt volgen. Het dossier nodigt leerlingen uit om stil te staan bij hun eigen verhaal en dat van anderen, zonder oordeel. Ze onderzoeken hoe zingeving kan verschillen, veranderen en botsen, en wat dat betekent voor samenleven in een diverse samenleving.
In de eerste les ligt de focus op wat leerlingen van binnenuit meedragen. Ze staan stil bij religie, tradities en waarden die ze hebben meegekregen van thuis, familie of hun omgeving. Niet om te oordelen of keuzes op te leggen, maar om te begrijpen wat ieder meebrengt, behoudt, aanpast of loslaat.
In de tweede les onderzoeken leerlingen zingeving vandaag, met bijzondere aandacht voor online invloeden. Ze staan stil bij de rol van sociale media en influencers die mee bepalen hoe jongeren denken, voelen en naar het leven kijken. Daarbij verkennen ze hoe deze online boodschappen hen kunnen ondersteunen in hun blik op het leven, maar ook waar spanningen of twijfels kunnen ontstaan.
| Bekijk ook de andere Opiniedossiers. |
Wat komt aan bod?
In de eerste les verkennen leerlingen wat zij hebben meegekregen van thuis, familie en omgeving. Ze reflecteren over waarden, rituelen en overtuigingen, en gaan in gesprek over gelijkenissen en verschillen binnen de klas.
Les 1
- Wat heb ik meegekregen?: de leerlingen reflecteren individueel over waarden, rituelen en overtuigingen die zij hebben meegekregen en aangepast.
- Mijn verhaal, jouw verhaal: de leerlingen delen persoonlijke inzichten in kleine groepjes en oefenen in luisteren en vragen stellen zonder te oordelen.
- Wat leeft er in de klas?: de leerlingen herkennen gedeelde thema’s, verschillen en gevoelens rond religie en zingeving.
- Samenleven met verschil: de leerlingen verwoorden wat helpt om respectvol om te gaan met uiteenlopende overtuigingen
Les 2
In de tweede les richten leerlingen zich op zingeving vandaag en de rol van online invloeden. Ze onderzoeken hoe sociale media, influencers en online boodschappen mee vorm geven aan hun denken, voelen en keuzes.
- Zingeving vandaag: de leerlingen verkennen wat zingeving betekent en waar jongeren vandaag houvast zoeken.
- Wie beïnvloedt mij?: de leerlingen reflecteren individueel over welke ideeën, mensen en online boodschappen hun denken en keuzes mee vormgeven.
- Eén bericht, vier perspectieven: de leerlingen onderzoeken een actuele mediabron vanuit verschillende perspectieven en leren kritisch nadenken over beloftes, effecten en blinde vlekken.
- Wat blijft hangen?: de leerlingen verwoorden hun gedachten en twijfels over online zingeving en influencers en herkennen gezamenlijke patronen.
- De leerlingen reflecteren over het relationele, gelaagde en dynamische karakter van identiteit. (Onderwijsdoel Vlaanderen 07.02 3de graad).
- De leerlingen lichten toe hoe verschillende vormen van diversiteit verrijkend en uitdagend zijn voor het samenleven. (Onderwijsdoel Vlaanderen 07.03 3de graad).
- De leerlingen reflecteren over media-effecten vanuit het principe van ‘agency’ van het publiek. (Onderwijsdoel Vlaanderen 15.03.04, 3de graad).
- De leerlingen lichten toe hoe verschillende vormen van diversiteit verrijkend en uitdagend zijn voor het samenleven. (Onderwijsdoel 07.03 – 2de graad)
- De leerlingen analyseren hoe religie, traditie en zingeving een rol spelen in het leven van jongeren en hoe deze doorheen de tijd kunnen veranderen.
- De leerlingen onderzoeken welke waarden, overtuigingen en rituelen zij hebben meegekregen vanuit hun gezin, cultuur of omgeving en hoe zij daar vandaag mee omgaan.
- De leerlingen vergelijken verschillende manieren waarop jongeren betekenis en houvast zoeken, zowel offline (familie, traditie, religie) als online (sociale media, influencers, levensadvies).
- De leerlingen analyseren de invloed van online content en influencers op zingeving, zelfbeeld en keuzes van jongeren, met aandacht voor zowel ondersteunende als risicovolle aspecten.
- De leerlingen analyseren verschillende perspectieven op online zingeving en regelgeving rond smartphones en sociale media, zoals die van jongeren, scholen, beleidsmakers en mediaplatformen.
- De leerlingen passen respectvolle gespreksvaardigheden toe door actief te luisteren, open vragen te stellen en verschillen in overtuigingen te benaderen zonder oordeel.
Zo gebruik je het
- Download hieronder de lesvoorbereiding en de nodige bijlagen.
- Print of projecteer de opgegeven mediabronnen. De leerlingen moeten ook zelf de bronnen raadplegen, dus een laptop (individueel of per groepje) is noodzakelijk. Je hoeft niet alle mediabronnen te gebruiken:
- Duur: ongeveer 1 lesuur per onderdeel
- Doelgroep: tweede en derde graad secundair onderwijs
Dit heb je nodig
- Lesvoorbereiding
- Bijlage
- Print bijlage 1, 3 en 4 voor de leerlingen
- Een laptop of pen en papier per leerling of per groepje
Zie je een fout of onjuistheid, heb je opmerkingen/vragen over dit dossier, of heb jij een goed idee voor een volgend thema? Mail ons gerust op savannah@stampmedia.be. We horen het graag!
